Yabancı yazında “job/work/employee/organizational engagement olarak geçen engagement kavramı Türkçe’de işe cezbolma, işe gönülden adanma, işle bütünleşme, işe bağlanma, işe angeje olma, işe adanma, işe kapanma gibi pek çok şekilde ifade edilmektedir. Peki şu engagament dedikleri, aslında nedir?
İşe cezbolma son yıllarda ortaya çıkıp önem kazanmaya başlayan bir pozitif psikoloji kavramıdır. İşe cezbolma; çalışanı organizasyona ve organizasyonun değerlerine yönlendiren, dinçlik, adanma ve yoğunlaşma boyutlarından oluşan olumlu bir tutum şeklinde tanımlanabilir. Buna göre, kişinin çalışırken yüksek bir zihinsel dayanıklılıkla, zorluklara rağmen gayret göstermesi ve efor harcaması işe cezbolmanın dinçlik boyutuna; işinin önemli ve anlamlı olduğunu düşünüp ona bağlanması adanma boyutuna; işine gömülerek tam bir konsantrasyon içinde çalışması ise yoğunlaşma boyutuna işaret etmektedir.
İşe cezbolmanın nasıl ölçüleceği de önemli bir konudur. Youtube’da bu konuyla ilgili esprili bir videoya rastladım:
İşe cezbolma ile ilgili sıklıkla kullanılan ölçütlerden biri Schaufeli ve arkadaşlarının işe cezbolmayı dinçlik, adanma ve yoğunlaşma boyutlarından oluşan bir yapı olarak ele aldıkları Utrecht Work Engagement Scale(UWES) ölçeğidir. Bunun dışından Maslach ve Oldenburg Tükenmişlik Envanterleri ise işe cezbolmayı tükenmişlikle olumsuz ilişkili olarak ele alır ve bundan yola çıkarak ölçümler.
Çalışanının engagement düzeyinin yükseltilmesi bugün firmalar tarafından şu veya bu şekilde önemsenmeye başlandı. Ancak bunun ölçümlenmesinin objektif bir şekilde yapılması bu konuda atılacak en önemli adımlardan biridir. Aksi takdirde videodaki gibi ölçümlerle (!) firmalar sadece kendilerini kandırmış olacaklardır.
Konuyla ilgili detaylı bilgi için ne okuyalım?Emel Esen, “Çalışanların Örgüte Cezbolması”, Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, http://iibf.marmara.edu.tr/dosya/fakulte/iibfdergi_2011_1/377-390esen.pdf
Burcu Ertemli: İş Aile Çatışması ve Aile İş Çatışmasının İşe Cezbolma Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Uygulama, YTÜ Yüksek Lisans Tezi.
Schaufeli, Wilmar B., Marisa Salanova, Vicente González-romá, Arnold Bakker. “The Measurement of Engagement and Burnout: A Two Sample Confirmatory Factor Analytic Approach”. Journal of Happiness Studies. v. 3 (2002): 71–92.
Bugün aile ve iş yapısının geleneksel yapısından farklılaştığını görüyoruz. Günümüzde pek çok kadın tam zamanlı işlerde çalışıyor, boşanma oranları artıyor, tek ebeveynli aileler fazlalaşıyor, ailedeki kadın ve erkeğin rolleri kısmen de olsa benzeşmeye başlıyor, bireylerin işlerinden beklentileri farklılaşıyor. Değişen bu yapı içinde hem işinde hem de ailesinde tatmin edici bir yaşam sürmek isteyen bireylerin işi ise gittikçe zorlaşıyor. Peki bireyler, aileler, kurumlar ve hatta toplum açısından olumsuz sonuçlar doğurabilen bu sorunun çözümü kimde?